سلام دوستان

در دنياي فناوري، واژه‌ها فقط وسيله‌اي براي برقراري ارتباط نيستند؛ گاهي خودشان تبديل به موضوع بحث مي‌شوند. يكي از نمونه‌هاي جالب همين ماجرا، واژه‌اي است كه تقريباً همه‌ي ما روزانه با آن سروكار داريم: لپ تاپ. يا شايد هم لب تاب؟ اگر در شبكه‌هاي اجتماعي، پيام‌رسان‌ها يا حتي تبليغات آنلاين چرخي زده باشيد، حتماً شكل‌هاي مختلفي از اين واژه را ديده‌ايد. بعضي‌ها با اطمينان مي‌نويسند «لب تاب»، بعضي‌ها با وسواس علمي مي‌گويند «لپ تاپ»، و خيلي‌ها هم اصلاً توجهي به اين تفاوت نمي‌كنند.

در اين مقاله از آي تي كلوپ، قصد داريم بررسي كنيم چرا واژه‌ي «لب‌تاب» اين‌قدر رايج شده و اصلاً شكل درست آن چيست؟ با ما همراه باشد تا از پشت‌صحنه‌ي اين واژه‌ي پركاربرد سر دربياريم.

واژه‌ي لپ تاپ (Laptop) از زبان انگليسي وارد فارسي شده و در اصل از تركيب دو واژه‌ي Lap و Top ساخته شده است:

Lap به‌معناي فاصله‌ي ميان زانو و مفصل ران است.

Top به‌معناي «روي» يا «بالا».

در نتيجه Laptop به‌معناي كامپيوتري است كه روي ران پا قرار مي‌گيرد.

اين واژه در دهه‌ي ۱۹۸۰ ميلادي، هم‌زمان با ورود نخستين كامپيوترهاي قابل حمل به بازار، رواج پيدا كرد. در آن دوران بيشتر مردم از كامپيوترهاي روميزي (Desktop) استفاده مي‌كردند و لپ‌تاپ‌ها براي مديران و كساني كه دائماً در سفر بودند، يك تحول بزرگ به شمار مي‌آمدند.

همين ويژگي باعث شد لپ تاپ‌ها خيلي زود جاي خود را در محيط‌هاي كاري، آموزشي و حتي استفاده‌هاي شخصي پيدا كنند.

پيشنهاد خواندني: هارد اكسترنال چيست؟

تلفظ صحيح واژه لپ تاپ با لهجه بريتانيايي

تلفظ صحيح واژه لپ تاپ (Laptop) با لهجه بريتانيايي: /ˈlæp.tɒp/

صوت تلفظ صحيح واژه لپ تاپ در لهجه بريتانيايي :

تلفظ صحيح واژه لپ تاپ با لهجه آمريكايي

تلفظ صحيح واژه لپ تاپ (Laptop) با لهجه آمريكايي: /ˈlæp.tɑp/

صوت تلفظ صحيح واژه لپ تاپ در لهجه آمريكايي :

چرا بعضي‌ها مي‌نويسن لب تاب؟

با گسترش استفاده از لپ‌تاپ‌ها در ايران، اين واژه مستقيماً از انگليسي وارد زبان فارسي شد. اما به دليل تفاوت‌هاي آوايي ميان دو زبان، تلفظ آن براي بسياري از فارسي‌زبان‌ها دشوار بود. تركيب «پ» و «ت» پشت سر هم كه در فارسي كمتر رايج است، باعث شد شكل گفتاري «لب‌تاب» رايج شود. اين شكل نه تنها راحت‌تر تلفظ مي‌شود، بلكه به گوش فارسي‌زبان‌ها آشناتر مي‌آيد و همين سادگي در گفتار باعث شد به مرور وارد نوشتار نيز شود. به‌تدريج اين تلفظ گفتاري در نوشتار نفوذ كرد و شكل «لب‌تاب» در ميان كاربران فارسي‌زبان، به‌ويژه در فضاي مجازي و گفتار غيررسمي رايج شد.

البته اين تغيير فقط مخصوص واژه‌ي «لپ‌تاپ» نيست. زبان فارسي در برخورد با واژه‌هاي خارجي بارها چنين تجربه‌اي داشته است. نمونه‌ي ديگر آن واژه «پيتزا»ست كه در زبان اصلي بيشتر شبيه «پيتسا» تلفظ مي‌شود اما در فارسي شكل ساده‌تر «پيتزا» جا افتاده و همان‌طور در گفتار و نوشتار استفاده مي‌شود.

آيا استفاده از لب تاب غلط است؟

بله، غلط است.
شكل درست و پذيرفته‌شده اين واژه در فارسي «لپ تاپ» است. هرچند در گفتار روزمره خيلي‌ها «لب تاب» مي‌گويند، اما در نوشتار رسمي، رسانه‌اي يا علمي بايد از شكل صحيح استفاده شود. اين انتخاب نه‌تنها دقت زباني را نشان مي‌دهد بلكه به متن اعتبار بيشتري مي‌بخشد.

درست: لپ تاپ

نادرست: لب تاب، لپ تاپ، لپ تاب

پيشنهاد خواندني: مادر برد چيست؟

سوالات متداول

۱. كدوم طرز نوشتن درست است؟ لب تاب يا لپ تاپ؟

املا و شكل صحيح اين واژه «لپ تاپ» است و شكل‌هاي «لب تاب»، «لب تاپ» و «لپ تاب» نادرست به حساب مي‌آيند.

۲. ريشه واژه لپ تاپ چيست؟

واژه‌ي Laptop از زبان انگليسي وارد فارسي شده و از تركيب دو بخش زير ساخته شده است:

• Lap: فاصله‌ي ميان زانو و مفصل ران
• Top: «روي» يا «بالا»

در واقع لپ تاپ كامپيوتري است كه مي‌توان آن را روي ران پا گذاشت و نيازي به ميز ندارد.

۳. تلفظ صحيح لپ تاپ با لهجه آمريكايي و بريتانيايي چگونه است؟

تلفظ صحيح واژه لپ تاپ با لهجه آمريكايي: /ˈlæp.tɑp/

تلفظ صحيح واژه لپ تاپ با لهجه بريتانيايي: /ˈlæp.tɒp/